Het orgel van de Der Aa-kerk te Groningen werd in 1702 gebouwd door Arp Schnitger voor de Academiekerk. Deze kerk werd ook wel Broer(-en)kerk genoemd en behoorde tot het 13de-eeuwse klooster van de orde der Franciscanen (Minderbroeders). In de tweede... Lees verder >>
Het orgel van de Der Aa-kerk te Groningen werd in 1702 gebouwd door Arp Schnitger voor de Academiekerk. Deze kerk werd ook wel Broer(-en)kerk genoemd en behoorde tot het 13de-eeuwse klooster van de orde der Franciscanen (Minderbroeders). In de tweede helft van de 18de eeuw werden wijzigingen aan het instrument aangebracht door Albertus Anthoni Hinsz.Het orgel werd in 1815 overgeplaatst naar de Der Aa-kerk door orgelmaker Johannes Wilhelmus Timpe. Daarmee kwam voor de Der Aa-kerk een einde aan een orgelloze periode van meer dan een eeuw: het in 1697 door Schnitger opgeleverde orgel in deze kerk ging verloren toen in 1710 de toren instortte. Johannes Wilhelmus Timpe heeft, net als Petrus van Oeckelen, ingrijpende veranderingen aan het instrument aangebracht, maar ook de 20ste eeuw liet het orgel niet onberoerd.Na de Tweede Wereldoorlog is het orgel van de Der Aa-kerk wereldberoemd geworden. Er werd veel op geconcerteerd en er zijn talloze radio- en grammofoonplaatopnamen van gemaakt.Dit boek beschrijft de geschiedenis en restauratie van dit fameuze orgel, maar geeft ook aandacht aan de bouw van de kerk en aan de schilderingen in het interieur.
In de jaren 1699-1701 bouwde de vermaarde Hamburgse orgelmaker Arp Schnitger een nieuw orgel voor de Hervormde Kerk te Uithuizen. Al decennialang geniet het instrument grote internationale bekendheid als een van de best bewaardgebleven Schnitger-orgels.... Lees verder >>
In de jaren 1699-1701 bouwde de vermaarde Hamburgse orgelmaker Arp Schnitger een nieuw orgel voor de Hervormde Kerk te Uithuizen. Al decennialang geniet het instrument grote internationale bekendheid als een van de best bewaardgebleven Schnitger-orgels. In 2001 werd bovendien een algehele restauratie uitgevoerd, zodat het orgel nu in al zijn pracht te bewonderen is.
De boeiende ontstaansgeschiedenis van het orgel is nauw verbonden met de familie Alberda van Menkema, bewoners van de Menkemaborg op enkele honderden meters van de kerk. Leden van deze familie voerden het beheer over de kerk, initieerden en financierden herstellingen, vernieuwingen en verfraaiingen.
De orgelkast werd vervaardigd door de Groninger 'kistemaker' Allert Meijer. Zijn stadgenoot, beeldsnijder Jan de Rijk, maakte het lof- en snijwerk. In de jaren 1703 tot 1713 verrijkte dit bekende duo de Uithuizer kerk bovendien met een herengestoelte, een kansel en een doophek. Aldus ontstond een uniek ensemble, dat de kerk nog altijd siert.
In het boek worden de kerk, het interieur, de beheersstructuur en de relatie tot de Menkemaborg en zijn bewoners, uitgebreid beschreven. Maar ook de ontstaansgeschiedenis van het orgel, de contemporaine kerkelijke muziekpraktijk in de noordelijke provincies, en natuurlijk het orgel zelf, komen uitvoerig aan bod. Zo ontstaat een rijk geschakeerd en uitvoerig gedocumenteerd beeld van een van de fraaiste orgelensembles die het Groninger Hogeland te bieden heeft.
Het uit 1916 daterende Walcker-orgel in de Doesburgse Grote of Martinikerk kent een korte maar bewogen geschiedenis. Oorspronkelijk was dit instrument gebouwd voor de Nieuwe Zuiderkerk in Rotterdam. Toen deze kerk in 1969 onder de slopershamer verdween,... Lees verder >>
Het uit 1916 daterende Walcker-orgel in de Doesburgse Grote of Martinikerk kent een korte maar bewogen geschiedenis. Oorspronkelijk was dit instrument gebouwd voor de Nieuwe Zuiderkerk in Rotterdam. Toen deze kerk in 1969 onder de slopershamer verdween, werd een nieuwe bestemming gezocht.
Met het opblazen in 1945 van de kerktoren van de Doesburgse Martinikerk - een gebouw met een rijke orgelhistorie - ging ook het uit 1829 daterende Van Gelder-orgel op dramatische wijze verloren. De herbouwde Martinikerk vormde een uitstekende locatie om het Rotterdamse Walcker-orgel in onder te brengen.
Dankzij de nieuwe bestemming in Doesburg kon het orgel uit de Rotterdamse Nieuwe Zuiderkerk behouden blijven. Dat is van grote betekenis, want dit orgel van de Duitse firma E.W. Walcker & Co uit Ludwigsburg is uniek, een schoolvoorbeeld van 'das moderne Orgel'. Werd het destijds in Rotterdam met de nodige scepsis ontvangen; gelukkig dringt de laatste decennia het besef door hoe bijzonder dit instrument is. Het behoort tot de grootste bewaard gebleven orgels die Walcker ooit bouwde en het is de belangrijkste representant van de 'moderne' Duitse orgelbouw in Nederland.
Orgelreform in Nederland. Het orgel van de Grote of Martinikerk te Doesburg gaat uitgebreid in op de Duitse orgelbouw van de 19de eeuw, de bouw van dit orgel in Rotterdam, de muziek die talrijke componisten speciaal voor dit orgeltype schreven en de rijke orgelgeschiedenis van Hanzestad Doesburg. Daarmee is deze monografie een afwisselend en boeiend document voor iedere orgelliefhebber.
Dit boek is het vijfde deel van de reeks over belangwekkende orgels in Nederland, die onder auspiciën van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg wordt uitgegeven.
