Een pop is geen pop is een

Hoe heeft het poppenspel in Nederland zich ontwikkelt? En wanneer is een pop eigenlijk een pop?

In het gewone leven is een pop een pop en weet iedereen waar je het over hebt. In het poppentheater ligt dat iets genuanceerder. Heb je daar al een handpop, een stokpop of een marionet, er zijn ook schimmen, maskers of handen die doen alsof ze een pop zijn. Nog ingewikkelder wordt het als poppenspelers niet meer in een kast wensen op te treden. Het speelmateriaal begint dan alle mogelijke vormen aan te nemen. Er zijn lapjes aan draadjes die, opgetrokken en in beweging gebracht, even een dansend figuurtje of zelfs een paard lijken, maar tenslotte toch weer als lapje eindigen. Afval en gebruiksvoorwerpen wordt nieuw leven ingeblazen. Sloopmateriaal wordt objecttheater. Speelgoed en gebakken broodjes worden het toneel opgeschoven. Mensen veranderen in poppen en acteurs gaan poppen imiteren om te demonstreren wat voor een rare vogels wij mensen eigenlijk zijn.
Na de Tweede Wereldoorlog heeft het poppentheater zich aan de traditie ontworsteld. Vooral sinds de jaren zeventig van de twintigste eeuw maakt het een stormachtige ontwikkeling door. Massaal zijn de poppenspelers de kast uitgekropen. De kast wordt decor en het decor beeldend theater Soms van een zo grote schoonheid, dat het de toeschouwer tot tranen toe kan roeren. Want als een pop, in wat voor verschijningsvorm ook, iets kan, is het wel de verbeelding aan de macht brengen, en dus emoties losmaken. Dat beginnen toneelmakers intussen eveneens te ontdekken en ze wagen zich aan bewegingstechnieken of onorthodoxer middelen die aan poppentheater verwant zijn. Het begint hier en daar aardig door elkaar te lopen. Er zijn zelfs theatermakers die de Aanmoedigingsprijs Poppenspel krijgen zonder te weten dat ze poppenspel maakten.

Over dat alles gaat dit boek. En wie het gelezen heeft zal een pop, hoe die ook heet of eruitziet, meteen herkennen.