Bakchanten | Euripides

vertaling Koolschijn

PROLOOG DIONYSOSIk, Dionysos, zoon van Zeus, kom hier in het land van Thebe, waar Semelè, Kadmos' dochter, mij ter wereld bracht, verlost door bliksemvuur. In de gedaante van een mens verschijn ik mi bij het water van de Ismenos en de bron van Dirkè. Het graf van mijn verzengde moeder zie ik hier naast het paleis, de smeulende ruïne van haar kamers waar de vlam van het hemelvuur nog leeft, Hera's onsterfelijk geweld tegen mijn moeder.' Ik waardeer dat Kadmos deze grond omheind heeft als zijn dochters heiligdom. Zelf heb ik het met groene wijnranken vol trossen overdekt. Nadat ik het gouden akkerland van Lydiërs en Frygiërs verlaten had, bezocht ik Perzenvlakten, door de zon geblakerd, de vestingen van Baktrië, het gure land van Mediërs, het rijke Arabië, en heel Klein-Azië, dat aan de zilte zee ligt waar barbaren en Hellenen zich vermengd hebben in dichtbevolkte, goed versterkte steden, Dit is de eerste Griekse vesting waar ik kom, nadat ik daar mijn ritueel heb ingevoerd en alles aan het dansen heb gebracht zodat de wereld duidelijk ziet dat ik een godheid ben. Het volk van Thebe is het eerste hier in Griekenland dat ik tot jubelkreten breng, in hertenvellen hul, mijn thyrsosstaf in handen geef, liet wapen van klimop omdat mijn moeders zusters, wel de laatsten die dat mochten, durfden te beweren dat ik, Dionysos. niet verwekt zou zijn door Zeus. Semelè was door een sterveling ontmaagd en had de schuld op Zeus geschoven, een bedenksel van haar vader Kadmos waarvoor Zeus haar had gedood, kraamden zij uit, omdat mijn moeder over een huwelijk had gelogen. Daarom heb ik haar zusters nu uit huis gejaagd, met razernij geslagen. Buiten zinnen wonen ze op de berg, gedwongen de uitrusting te dragen van mijn eredienst.

NBD|Biblion recensie:

Het tekstboekje bij de opvoering van de Bakchanten (ook wel: Bacchanten) van de Atheense tragedie-dichter Euripides (480-406 v.Chr.) door de Toneelgroep Amsterdam (1998/9) bevat de volledige vertaling van deze tragedie van de hand van de bekende vertaler Gerard Koolschijn. De Bakchanten, een veelgelezen tragedie van Euripides, gaat over de intocht van de wijngod Dionysus in Thebe die gepaard gaat met bacchantische vervoering van de Thebaanse vrouwen, die geheel in de ban van de nieuwe god, met thyrsus-staven en wijnranken getooid, de bergen in trekken. Pentheus, de koning van Thebe, verzet zich tegen de nieuwe god en zijn cultus. Als hij de vrouwen in de bergen bespiedt wordt hij echter door de bezeten vrouwen onder leiding van zijn moeder Agaue voor een wild dier aangezien en verscheurd. De vertaling is fraai, modern en toch waar nodig gedragen. Het boekje bevat verder alleen de rolverdeling en enkele verklarende noten (geen inleiding).