Sergej Diaghilev

een leven voor de kunst

De legendarische Rus Sergej Diaghilev (1872-1929) – oprichter van de vermaarde Ballets Russes in 1909 – behoort tot de invloedrijkste artistieke pioniers van de twintigste eeuw. Zijn tomeloze energie en ongekende neus voor kwaliteit maakten Diaghilev dé drijvende kracht achter de grote artistieke vernieuwingsbewegingen in het Europa van voor de Tweede Wereldoorlog.
Diaghilev was een homo universalis en een briljante organisator ineen. Hij was een artistieke visionair met een onbreekbare wilskracht, die het artistieke schokeffect tot zijn handelsmerk maakte. Hij oefende grote invloed uit op Picasso, Matisse, Cocteau, Derain, Stravinsky, Prokofjev, Debussy, Ravel, Nijinsky en Balanchine. Door zijn scandaleuze levenswijze en onstuimige karakter raakte hij steeds weer in opspraak, en vele malen leek zijn carrière tot een abrupt eind te komen.
Hij was een kosmopoliet en nationalist ineen. Onafgebroken reisde hij door Europa en Amerika, maar hij brandde van verlangen terug te keren naar Rusland. De dreigende opkomst van de Sovjetdictatuur maakte aan die droom een einde.

Voor deze biografie bracht Sjeng Scheijen twee jaar door in archieven in Sint-Petersburg, Perm, Moskou, Cambridge, New York, Washington, Parijs en Londen, en wist een onvoorstelbare rijkdom aan nooit eerder gepubliceerde brieven en documenten boven water te krijgen. Met dit, soms verbijsterende, nieuwe materiaal brengt Scheijen Diaghilevs 'leven voor de kunst' op meesterlijke wijze tot leven.

Sjeng Scheijen (1972) is slavist en specialist op het gebied van de Russische kunst van de negentiende en vroegtwintigste eeuw.